تبلیغات
پیام قرآن

پیام قرآن
با قرآن تا بهشت 


اهمیت و جایگاه نماز در قرآن
رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) آنچنان به نماز اهمیت می داد و بستگان و مسلمانان را به سوی نماز فرا می خواند که به مجرد فرا رسیدن وقت نماز، به بلال حبشی (مؤذن) می فرمود: ارحنا! یا بلال: «ای بلال ما را راحت کن، و خاطر ما را شاد نما».


اهمیت و جایگاه رفیع نماز در قرآن کریم
نویسنده: محمد محمدی اشتهاردی



1- در آیه 3 سوره ی بقره می خوانیم:
الذین یؤمنون بالغیب و یقیمون الصلوة.
«-(پرهیزکاران)آنها هستند که به غیب (آنچه پنهان است) ایمان دارند، و نماز را برپا می دارند.»

شرح کوتاه:

در این قسمت از آیه، خداوند به دو ویژگی نخستین، از ویژگی افراد پرهیزکار و پاک، تصریح کرده، و جالب اینکه در میان آن همه صفات و ویژگیهای نیک، نماز را بعد از ایمان به غیب ذکر نموده است، بنابراین «نماز» پس از اصول و اعتقادات، نخستین برنامه عبادی و عملی است که مورد توجه خدا است.
و در آیه 3 سوره ی انفال، به پاداری نماز به عنوان نخستین خصلت مؤمنین حقیقی و وارسته، ذکر شده است.
2- در آیه 71 سوره ی توبه می خوانیم:
و المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یقیمون الصلوة.
«مردان و زنان با ایمان، یار و یاور همدیگرند، امر به معروف و نهی از منکر می کنند و نماز را برپا می دارند».

شرح کوتاه:

در آیه ی فوق، پس از عنوان کردن این اصل اساسی و کلی در مورد همیاری افراد با ایمان به یکدیگر، و وحدت و هماهنگی آنها، به شرح جزئیات پرداخته، پس از ذکر دو فریضه بزرگ الهی، یعنی امر به معروف و نهی از منکر، آنها را به عنوان «برپادارنده ی نماز» یاد می کند، و به این ترتیب، انسان های با ایمان را به اهلیت اقامه ی نماز، متوجه می سازد.
3- در آیه ی 31 سوره ی مریم می خوانیم:
و اوصانی بالصلوة و الزکاة ما دمت حیاً.
«خداوند مرا مادام که زنده ام به نماز و زکات، توصیه نموده است.»

شرح کوتاه:

آیه ی فوق، از زبان حضرت عیسی علیه السلام است، آنگاه که در گهواره سخن گفت؛ نخست از بندگی و نبوت خود، سخن به میان آورد، و سپس گفت: «خداوند مرا وجود پربرکت قرار داد» آنگاه فرمود: «خداوند نماز و زکات را به من سفارش نمود».
در آیه ی فوق، نماز به عنوان نخستین سفارش الهی به عیسی علیه السلام ذکر شده است، و این بیانگر ارزش فوق العاده ی نماز بر سایر نیکی ها است.
4- در آیه 40 سوره ی ابراهیم می خوانیم:
رب اجعلنی مقیم الصلوة و من ذریتی... .
«خدایا مرا و فرزندان مرا از برپاکنندگان نماز قرار بده».

شرح کوتاه:

حضرت ابراهیم، قهرمان توحید، پس از آنکه دارای دو پسر به نام اسماعیل و اسحاق شد، در مقام شکر و دعا و راز و نیاز برآمد، پس از شکرگزاری، نخستین دعائی که کرد این بود: «پروردگارا! من و نسل مرا از کسانی قرار بده که نماز را برپا دارند».
5- در آیه 37 سوره ی ابراهیم، از زبان ابراهیم علیه السلام می خوانیم:
ربنا انی اسکنت من ذریتی بواد غیر ذی زرع عند بیتک المحرم ربنا لیقیموا الصلوة... .
«پروردگارا! من بعضی از فرزندانم را در سرزمین بی آب و علفی در کنار خانه ای که حرم تو است، ساکن ساختم تا نماز را برپای دارند».

شرح کوتاه:

حوادث روزگار باعث شد که حضرت ابراهیم خلیل علیه السلام همسرش هاجر و فرزند خردسالش اسماعیل را از شام به مکه- که در آن زمان بیابان خشک و بی آب بود- آورد، و آنها را در آنجا تنها و غریب گذاشت، و یگانه هدفی که برای چنین اقدام خطیری ذکر کرد، آن بود که آنها در آن سرزمین، نماز را برپا دارند، و نماز خواندن را در آن دیار، تأسیس نمایند.
پیام این آیه، از زبان ابراهیم، قهرمان خداپرستی این است که نماز، پایه و اساس توحید است، خداپرستان به هر جا که می روند، باید نخستین هدفشان در برپائی و استقرار برنامه ی نماز، در صفحه ی روزگار، تدوین گردد.
6- در آیه 14 سوره طه می خوانیم:
اننی انا الله لا اله الا انا فاعبدنی و اقم الصلوة لذکری.
«من الله هستم، معبودی جز من نیست، مرا پرستش کن و نماز را برای یاد من بپادار».

شرح کوتاه:

حضرت موسی علیه السلام هنگامی که از مدین به سوی مصر می آمد، در وادی مقدس، از سوی خدا به او وحی شد، آتشی دید، به سوی آن رفت، صدای خدا را در آن شنید که می گفت: «من الله هستم، معبودی جز من نیست و نماز را به یاد من به پادار».
براستی جالب است که نخستین سخن خدا با پیامبر اوالعزم خود مانند حضرت موسی علیه السلام پس از توحید، «اقامه ی نماز» است، و این تعبیر، از اوج ارزش نماز حکایت می کند.
در این آیه از هدف و فلسفه ی اصلی و اساسی نماز که همان یاد خدا است، بنیز سخن به میان آمده است.
7- در آیه 32 سوره ی طه می خوانیم، خداوند به رسولش، پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می فرماید:
و أمر اهلک بالصلوة و اصطبر علیها.
ب«و خانواده ی خود را به نماز، فرمان بده، و خود نیز بر انجام آن شکیبا و پر استقامت باش».

شرح کوتاه:

در این ایه، پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ، علاوه بر اینکه از سوی خدا مأمور است تا ا فراد خانواده اش را به انجام نماز ، دستور دهد ، مأمور است در انجام نماز کمال استقامت را داشته باشد ، و با جدیت و استقامت و حوصله ، این دستور الهی را بجا آورد .
این تعبیر بیانگر اهمیت بسیار نماز است به حدی که پیامبر اسلام (ص ) موظف است ، آن را با استقامت و جدیت انجام دهد .
بر همین اساس ، رسول اکرم (ص ) به نماز اهمیت شایانی می داد و در وهله ی اول بستگانش را به آن امر می کرد، و عملاً حتی در سخت ترین شرائط، آن را بجا می آورد، به عنوان نمونه:

1- توجه آغازگران اسلام، به نماز:

عفیف کندی می گوید:
در آغاز بعثت، برای خرید لباس و عطر به مکه سفر کردم و نزد عباس «عموی پیامبر صلی الله علیه و آله» که کالا می فروخت، رفتم و کنارش بودم و به کعبه نگاه می کردم، در حالی که اول ظهر فرا رسیده بود و هوا بسیار گرم بود، ناگهان دیدم جوانی آمد و به آسمان نگاه کرد، سپس روبروی کعبه ایستاد و مشغول نماز شد هماندم دیدم نوجوانی آمد و به آسمان نگریست و سپس در طرف راست او ایستاد، پس از چند لحظه، بانوئی آمد و پشت سر آن دو نفر، به نماز ایستادند، دیدم آن جوان به رکوع، سپس به سجده رفت، و آن نوجوان و زن نیز رکوع و سجده بجا آوردند.
به عباس گفتم: چیز عجیب و مهمی می بینم.
گفت: آری امر عظیمی است، آیا می دانی، این جوان و آن نوجوان، و آن زن کیستند؟ گفتم: نه.
گفت: «آن جوان، محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله است، و این نوجوان، علی علیه السلام است، و آن زن، خدیجه (سلام الله علیها) می باشد، پسر برادرم محمد صلی الله علیه و آله می گوید: خداوند ما را به این روش (برپا داشتن نماز) فرمان داده است، سوگند به خدا، در همه ی روی زمین، غیر از این سه نفر را، در دین اسلام نیافته ام.» (1)

2- تأکید پیامبر صلی الله علیه و آله به علی علیه السلام در مورد شرکت در جماعت صبح:

امام باقر علیه السلام فرمود:
شبی حضرت علی علیه السلام به شب زنده داری و عبادت مشغول شد تا آن هنگام که سفیده ی سحر دمید، هماندم (بر اثر بی خوابی و خستگی) خواب، آن حضرت را فرا گرفت.
رسول خدا صلی الله علیه و آله در مسجد، نماز صبح را با جماعت خواند، پس از نماز، حضرت علی (علیه السلام) را در مسجد ندید، نزد فاطمه (س) آمد و فرمود: «دختر عزیزم! چرا پسر عمویت علی (علیه السلام) در جماعت نماز صبح ما در مسجد، شرکت ننموده است؟».
فاطمه (س) ماجرا را بازگو نمود.
پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:
ما قآته من صلاة الغداة فی جماعة افضل من قیام لیله کله.
«آن پاداشی که به خاطر نماز جماعت صبح به او می دادند و از او فوت شده، بهتر است از تمام نمازهایی که در همه ی ساعات آن شب، خوانده است».
حضرت علی (علیه السلام) از صدای پیامبر صلی الله علیه و آله بیدار شد، پیامبرصلی الله علیه و آله به او رو کرد و فرمود: «ای علی! کسی که نماز صبح را با جماعت بخواند، گوئی همه ی شب را با عبادت در رکوع و سجود به سر آورده است، ای علی! آیا نمی دانی که زمین، از خواب آن شخص آگاهی که قبل از طلوع خورشید می خوابد، به سوی خدا ناله می کند؟».(2)
رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) آنچنان به نماز اهمیت می داد و بستگان و مسلمانان را به سوی نماز فرا می خواند که به مجرد فرا رسیدن وقت نماز، به بلال حبشی (مؤذن) می فرمود: ارحنا! یا بلال: «ای بلال ما را راحت کن، و خاطر ما را شاد نما».
اری! رسول خدا صلی الله علیه و آله در اضطراب و هیجان بود تا وقت نماز فرا رسد، و به سوی خدا رو آورد، و چشم و دلش را با ادای نماز، روشن سازد که خود فرمود: و قرة عینی فی الصلوة: «و نور چشمم در نماز است»، یکی از همسرانش می گوید: ما با رسول خدا صلی الله علیه و آله گفتگو می کردیم، چون وقت نماز فرا می رسید، آنچنان چهره اش دگرگون می شد که گوئی ما را نمی شناخت و ما نیز، او را نمی شناسیم، آری! آن حضرت این گونه در یاد نماز بود.(3)

3- نماز علی(علیه السلام) در جبهه ی درگیری

امام علی ( ع ) نخستین شاگرد مکتب پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) در جبهه ی جنگ صفین همراه یارانش با سپاه معاویه می جنگید، ابن عباس می گوید: در شدت درگیری جنگ، ناگاه نگاه کردم دیدم امام علی (علیه السلام) به آسمان می نگرد، عرض کردم: «ای امیرمؤمنان! چرا به آسمان می نگری؟».
فرمود: «می خواهم ببینم آیا ظهر شده تا نماز بخوانم؟»
گفتم: «با این درگیری شدید، آیا در جستجوی وقت نماز هستی؟» فرمود:
علی ما نقاتلهم، انما نقاتلهم علی الصلاة.
«ما برای چه می جنگیم؟ همانا ما با آنها برای بپاداری نماز می جنگیم».
ابن عباس می گوید: امام علی (علیه السلام) هرگز نماز شب را ترک نکرد حتی در «لیلة الهریر» (یعنی در شب های سرد و سخت درگیری با سپاه معاویه که بسیار دشوار بود و تلفات بسیار داشت).
و از تعلیمات پیامبر (صلی الله علیه و آله) به علی (علیه السلام) در ضمن چهل حدیث، این بود که: نماز را با وضوی کامل، بپادار و آن را از وقتش تأخیر نینداز، فان فی تأخیرها من غیر علة غضب الله: «زیرا تأخیر نماز بدون عذر، موجب خشم الهی است».(4)

پی نوشت :

1- خصائص نسائی، ص3- تاریخ طبری، ج2، ص56.
2- بحارالانوار، ج88، ص17.
3- اسرار الصلاة، شهید ثانی، ص112.
4- سفینة البحار، ج2، ص44.

منبع: کتاب نماز از دیدگاه قرآن و عترت



طبقه بندی:
برچسب ها: جایگاه، اهمیت، نماز، قرآن،
[ سه شنبه 3 خرداد 1390 ] [ 03:07 ب.ظ ] [ محمد جواد مهران منزه ]
نظرات
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

پیام قرآن سعی دارد پیامهای زیبای قرآن كریم را به گوش مخاطبین برساند و گامی كوچك در جهت آشنایی با آموزه های قرآن كریم بردارد. به امید موفقیت و پیروزی همه جویندگان راه صداقت و رستگاری
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :